نیکیتا فلاح
مجری
تهران

هر روز میلیونها ویدئو در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند، اما تنها بخشی از آنها موفق میشوند توجه مخاطب را جلب کنند.
هر روز میلیونها ویدئو در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند، اما تنها بخشی از آنها موفق میشوند توجه مخاطب را جلب کنند. گاهی یک ویدئوی ساده با گوشی موبایل بازدید بسیار زیادی میگیرد، در حالی که یک ویدئوی پرهزینه و حرفهای آنطور که انتظار میرود دیده نمیشود.
چه چیزی باعث این تفاوت میشود؟ تیکتاک (TikTok) در راهنمای رسمی خود با عنوان «Creative Codes» شش اصل مهم را برای ساخت ویدئوهای تبلیغاتی مؤثر معرفی کرده است. اصولی که میتوان از آنها در تولید محتوای اینستاگرام، ریلز و سایر ویدئوهای کوتاه نیز استفاده کرد.
اولین اصل در ساخت ویدئوهای جذاب، شناخت فضایی است که محتوا در آن منتشر میشود. کاربران شبکههای اجتماعی معمولاً به دنبال تماشای تبلیغات رسمی نیستند؛ آنها میخواهند سرگرم شوند، چیزی یاد بگیرند یا با تجربههای دیگران ارتباط برقرار کنند.
به همین دلیل، محتوایی که بیش از اندازه شبیه یک تبلیغ تلویزیونی باشد، ممکن است نتواند توجه کاربران را جلب کند. در مقابل، ویدئوهایی که طبیعیتر هستند و از زبان و سبک رایج همان شبکه اجتماعی استفاده میکنند، شانس بیشتری برای برقراری ارتباط با مخاطب دارند.
استفاده از چهرههای واقعی، روایت تجربههای شخصی، گفتوگوی مستقیم با دوربین و نمایش اتفاقات روزمره از روشهایی هستند که میتوانند محتوا را باورپذیرتر کنند.
این موضوع به معنای کنار گذاشتن کیفیت نیست. هدف این است که ویدئو به جای تحمیل پیام تبلیغاتی، بخشی طبیعی از تجربه تماشای مخاطب باشد.
ترندها یکی از راههای ارتباط با مخاطبان بیشتر هستند. موسیقیهای محبوب، چالشها، سبکهای تدوین و موضوعات روز میتوانند به تولیدکنندگان محتوا کمک کنند تا ویدئوهای مرتبطتری بسازند.
با این حال، استفاده از هر ترندی لزوماً تصمیم درستی نیست. یک ترند زمانی ارزشمند است که بتوان آن را با موضوع محتوا، مخاطبان هدف و شخصیت برند هماهنگ کرد.
برای مثال، یک تولیدکننده محتوای آموزشی میتواند از قالب یک ویدئوی پرطرفدار برای توضیح موضوعی تخصصی استفاده کند، بدون اینکه مجبور باشد محتوای خود را صرفاً به سرگرمی تبدیل کند.
نکته مهم این است که ترند باید در خدمت پیام ویدئو باشد، نه اینکه تمام توجه مخاطب را از موضوع اصلی منحرف کند.
برای تولید یک ویدئوی جذاب همیشه به دوربین حرفهای، نورپردازی پیچیده یا استودیوی مجهز نیاز نیست. بسیاری از ویدئوهای موفق با گوشی موبایل ساخته میشوند، اما چند اصل فنی ساده را رعایت میکنند.
تیکتاک پیشنهاد میکند ویدئوها بهصورت عمودی و با نسبت تصویر ۹ به ۱۶ تولید شوند. همچنین استفاده از تصویر با وضوح حداقل 720p و در نظر گرفتن فضای مناسب برای عناصر رابط کاربری توصیه شده است.
قاببندی مناسب، نور کافی و صدای واضح میتوانند تجربه تماشای مخاطب را به شکل محسوسی بهتر کنند. اگر چهره یا محصول در ویدئو حضور دارد، باید بهخوبی دیده شود و توجه مخاطب میان عناصر غیرضروری پراکنده نشود.
همچنین بهتر است متنهای مهم را نزدیک لبههای تصویر قرار ندهید؛ زیرا ممکن است دکمهها یا توضیحات شبکه اجتماعی روی آنها قرار بگیرند.
یکی از مهمترین اصول معرفیشده در راهنمای تیکتاک، داشتن ساختار مشخص برای ویدئو است. یک ویدئوی مؤثر معمولاً از سه بخش تشکیل میشود: قلاب یا Hook، بدنه اصلی و پایانبندی.
قلاب همان بخش ابتدایی ویدئو است که باید توجه مخاطب را جلب کند و دلیلی برای ادامه تماشا به او بدهد. این قلاب میتواند یک سؤال کنجکاوکننده، اتفاق غیرمنتظره، جمله تأثیرگذار یا تصویری متفاوت باشد.
برای مثال، به جای شروع یک ویدئوی آموزشی با جمله «سلام، امروز میخواهیم درباره تولید محتوا صحبت کنیم»، میتوان گفت: «چرا بعضی ویدئوها در چند ثانیه اول مخاطبشان را از دست میدهند؟»
جمله دوم مستقیماً یک سؤال در ذهن مخاطب ایجاد میکند. حالا بیننده انگیزه بیشتری دارد که برای شنیدن پاسخ، تماشای ویدئو را ادامه دهد.
بر اساس پژوهشهایی که تیکتاک در توضیح اصول خلاقیت خود به آنها استناد کرده، حدود ۹۰ درصد از اثر تبلیغ بر یادآوری آن در شش ثانیه نخست شکل میگیرد.
این یافته نشان میدهد که شروع ویدئو چقدر در انتقال پیام اهمیت دارد. البته این عدد به معنای آن نیست که همه مخاطبان پس از شش ثانیه تصمیم قطعی برای تماشا میگیرند؛ بلکه بر اهمیت انتقال زودهنگام پیام در تبلیغات تیکتاک تأکید دارد.
بهتر است در همان ثانیههای ابتدایی مشخص شود که ویدئو قرار است چه ارزشی برای مخاطب ایجاد کند. شروع طولانی، مقدمههای غیرضروری و تأخیر در ورود به موضوع میتوانند فرصت جلب توجه را کاهش دهند.
پس از جلب توجه، نوبت به ارائه محتوای اصلی میرسد. در این بخش باید به سؤال یا انتظاری که در ابتدای ویدئو ایجاد شده پاسخ دهید.
اگر ویدئو را با وعده آموزش یک تکنیک شروع کردهاید، مخاطب باید همان تکنیک را ببیند. اگر قرار است نتیجه استفاده از یک محصول را نشان دهید، بهتر است نمایش محصول و مزیت آن بخش مهمی از داستان باشد.
بدنه ویدئو نباید مجموعهای از توضیحات پراکنده باشد. هر جمله یا تصویر بهتر است اطلاعات تازهای ارائه کند و داستان را به جلو ببرد.
آخرین بخش، دعوت به اقدام یا Call to Action است. بسیاری از ویدئوها موفق میشوند توجه مخاطب را جلب کنند، اما بدون مشخص کردن قدم بعدی به پایان میرسند.
بسته به هدف محتوا، میتوان از مخاطب خواست ویدئو را ذخیره کند، تجربه خود را در نظرات بنویسد، صفحه را دنبال کند یا برای دریافت اطلاعات بیشتر به وبسایت مراجعه کند.
یک دعوت به اقدام مناسب باید کوتاه، واضح و مرتبط با محتوای ویدئو باشد. زمانی که مخاطب ارزش محتوا را درک کرده باشد، احتمال بیشتری دارد که اقدام پیشنهادی را انجام دهد.
جلب توجه در ابتدای ویدئو کافی نیست. چالش اصلی این است که مخاطب پس از چند ثانیه همچنان برای ادامه تماشا انگیزه داشته باشد.
تیکتاک استفاده از حرکت، تغییر نما، انتقالهای تصویری، نوشتههای روی تصویر و عناصر گرافیکی را از روشهای ایجاد تجربه بصری جذابتر معرفی میکند.
برای مثال، در یک ویدئوی آموزشی میتوان میان نمای چهره گوینده، نمایش یک مثال و نوشتههای کوتاه جابهجا شد. این تغییرات کمک میکنند تصویر برای مدت طولانی یکنواخت باقی نماند.
البته تدوین سریع همیشه به معنای تدوین بهتر نیست. اگر تغییر تصاویر بیش از اندازه باشد، ممکن است مخاطب فرصت کافی برای درک پیام نداشته باشد.
هدف از تدوین پویا، حفظ ریتم داستان و جلوگیری از یکنواختی است؛ نه اینکه در هر لحظه اتفاقی غیرضروری روی صفحه رخ دهد.
صدا یکی از عناصر مهم در تجربه تماشای ویدئو است. موسیقی میتواند حس و حال محتوا را مشخص کند، صدای گوینده اطلاعات بیشتری منتقل کند و جلوههای صوتی توجه مخاطب را به اتفاقات مهم جلب کنند.
برای مثال، در یک ویدئوی هیجانانگیز، موسیقی مناسب میتواند انرژی تصاویر را بیشتر کند. در مقابل، برای یک محتوای آموزشی، صدای واضح گوینده معمولاً اهمیت بیشتری از موسیقی پسزمینه دارد.
تیکتاک در راهنمای خود به نقش صدا در افزایش اثربخشی تبلیغات اشاره میکند. استفاده درست از موسیقی، نریشن و افکتهای صوتی میتواند به انتقال بهتر پیام برند کمک کند.
با این حال، انتخاب صدا باید با ماهیت ویدئو هماهنگ باشد. موسیقی بسیار بلند یا جلوههای صوتی مداوم ممکن است تمرکز مخاطب را از پیام اصلی منحرف کنند.
با کنار هم قرار دادن این اصول میتوان برای ویدئوهای کوتاه یک ساختار زمانی ساده طراحی کرد. البته مدت هر بخش به موضوع، مخاطب و هدف ویدئو بستگی دارد و نسخه یکسانی برای همه محتواها وجود ندارد.
برای نمونه، در یک ویدئوی ۳۰ ثانیهای میتوان حدود ۳ تا ۶ ثانیه ابتدایی را به ایجاد قلاب اختصاص داد. در ادامه، موضوع اصلی معرفی شود و بخش میانی به توضیح، نمایش مثال یا ارائه راهحل بپردازد.
در چند ثانیه پایانی نیز میتوان نتیجه را جمعبندی کرد و مخاطب را به یک اقدام مشخص دعوت کرد. این تقسیمبندی یک الگوی پیشنهادی برای سناریونویسی است، نه زمانبندی ثابت اعلامشده در مقاله Creative Codes.
مهمتر از رعایت یک عدد مشخص، این است که هر بخش ویدئو هدفی داشته باشد. مخاطب نباید برای رسیدن به اطلاعات ارزشمند، مجبور به تماشای مقدمهای طولانی شود.
ساخت ویدئوهای جذاب فقط به کیفیت دوربین یا مهارت تدوین وابسته نیست. شناخت مخاطب، انتخاب قلاب مناسب، روایت منسجم و استفاده درست از صدا و تصویر، همگی در موفقیت محتوا نقش دارند.
شش اصل معرفیشده توسط تیکتاک نشان میدهند که برای ساخت یک ویدئوی مؤثر باید از همان ابتدا به تجربه تماشای مخاطب فکر کرد. ویدئو باید توجه او را جلب کند، دلیل مناسبی برای ادامه تماشا بدهد و در پایان پیام روشنی منتقل کند.
اگر تولیدکننده محتوا، بازیگر کلیپهای تبلیغاتی یا فعال حوزه ویدئوهای شبکههای اجتماعی هستید، تمرین این اصول میتواند به شما کمک کند محتوای هدفمندتر و حرفهایتری تولید کنید.
منبع: این مقاله خلاصهای ترجمهشده و بازنویسیشده از راهنمای رسمی Creative Codes: 6 Principles for Creating Effective Ads، منتشرشده توسط TikTok for Business است. بخش زمانبندی ۳۰ ثانیهای بهعنوان مثال کاربردی به متن اضافه شده است.
پروفایلهای مرتبط با موضوع این مطلب

۳ آبان ۱۴۰۵
بلاگری در اینستاگرام فقط به داشتن دوربین خوب، چهره جذاب یا تولید ویدئوهای سرگرمکننده محدود نمیشود.

۲ آبان ۱۴۰۵
مدلینگ و بازیگری در شبکههای اجتماعی چه تفاوتی دارند؟ اگر مدل یا بازیگر تولید محتوا هستید، یاد بگیرید چطور با ساخت پیج حرفهای، انتشار نمونهکار مناسب و بدون نیاز به فالوئر زیاد، فرصتهای همکاری بیشتری پیدا کنید.

۳۰ مهر ۱۴۰۵
یکی از رایجترین سوالات افراد علاقهمند به بازیگری در اینستاگرام یا تولید محتوا این است که آیا برای حضور جلوی دوربین باید چهرهای زیبا، جذاب یا شبیه مدلهای تبلیغاتی داشته باشند؟